About the crazy life after having babies

Voorwaardelijk vs. onvoorwaardelijk ouderschap: Welke boodschap geef jij mee?

What-is-best-for-the-child-is-not-always-what-is-most-convenient-for-the-parent-300x300 Voorwaardelijk vs. onvoorwaardelijk ouderschap: Welke boodschap geef jij mee?Op 11 januari 2015 werd mijn eerste kindje geboren: Sophie. Sophie was een meisje dat altijd veel meer wilde dan dat ze kon: lag ze op haar rug, wilde ze op haar zij. Lag ze op haar zij, wilde ze omrollen. Lag ze op haar buik, wilde ze kruipen en zitten.

 

Ik denk dat het ook niet voor niets is dat Sophie met 10 maanden voor het eerst zonder handen ging lopen. Ze wilde de wereld ontdekken, en wel lopend. Sophie was ook een meisje dat overal bij wilde zijn. Ze wilde absoluut niet alleen zijn. Ze wilde gedragen worden, deel uitmaken van de gesprekken en alles zien.

 

Sophie heeft het eerste half jaar nergens anders geslapen dan op mij (en af en toe op haar vader, tante of oma). Als ik haar in haar bed legde, schreeuwde ze het uit. Als ik haar in de box liet spelen, dan stond ze tegen de spijlen aan te huilen alsof ik haar in een tbs-kliniek had achtergelaten.

 

Als ik anderen vertelde over hoe het ging met Sophie, dan kreeg ik vaak terug: ‘Oe, dat is wel lastig.’ Of ‘Het is geen makkelijk kind’.

 

Klopt. Het was ook absoluut niet makkelijk. Ik heb vaak zitten huilen van uitputting. Maar waar ik ook heel vaak door moest huilen was mijn onzekerheid. Mijn onzekerheid over hoe ik Sophie groot bracht. Er heeft iemand letterlijk een keer tegen mij gezegd: ‘Liset, ik maak me heel erg zorgen over hoe jij Sophie opvoed.’

 

Was mijn manier van grootbrengen niet goed? Moest ik haar laten huilen in bed tot ze in slaap zou vallen?

 

Uiteraard ben ik de boeken en de online database van de Universiteit Leiden ingedoken en heb ik van alles opgezocht over het laten huilen, over hechting, over slaaptraining en over alles wat ook maar een beetje zou kunnen helpen.

 

Waar ik al snel achter kwam was dat laten huilen voor een baby niet goed is (hier schrijf ik nog een keer een post over!), maar wat mij ook heel erg aan het denken zette was het boek van Alfie Kohn.

 

Onconditional parenting

 

In zijn boek beschrijft hij dat we een boodschap aan onze kinderen meegeven door de manier waarop wij met onze kinderen omgaan. Hij zegt dat je twee soorten ouderschap hebt: voorwaardelijk en onvoorwaardelijk.

 

Voorwaardelijk ouderschap houdt in dat we voorwaarden stellen aan onze acceptatie van het kind. Het kind moet altijd goed luisteren naar wat wij zeggen en zich goed gedragen. Hij wordt beloond (met stickers?) als hij het goed doet en gestraft als hij het niet goed doet.

 

Een goed voorbeeld van voorwaardelijk ouderschap is de welbekende time-out. Als een kind zich niet gedraagt zoals jij dat wilt, dan mag het niet bij jou in de buurt zijn. Dan moet het alleen op de gang zitten.

 

Onvoorwaardelijk ouderschap draait niet om hoe de kinderen zich gedragen, maar om wie ze zijn. De gedragingen van je kind zijn uitingen van wat je kind van binnen voelt. Dus als Sophie het op een gillen zet omdat ik Emma draag en niet haar, straf ik niet haar gegil, maar probeer ik erachter te komen waarom ze het op een gillen zet.

 

Nu denk je vast: ‘Maar ik hou sowieso onvoorwaardelijk van mijn kinderen!’ Dat dacht ik namelijk ook toen ik onderzoek hier naar deed. Maar wat mij ook opviel was dat wat telt niet is dat wij geloven dat wij onvoorwaardelijk van onze kinderen houden, maar dat onze kinderen zich op die manier geliefd voelen.

 

Welke boodschap geef ik Sophie mee als ik haar niet oppak als ze huilt?

 

Welke boodschap geef ik haar mee als ze het even niet ziet zitten (en het daardoor op een gillen zet) en ik haar vervolgens op de gang zet?

 

In het boek heeft Kohn het over wat je dromen zijn voor je kinderen. En of je die dromen verwezenlijkt door jouw manier van opvoeden. Vragen die hij in het boek stelt zijn:

  • Wat is jouw droom voor je kind?
  • Hoe wil je dat hij later in het leven staat?
  • Wat wil je dat zijn antwoord is als hem gevraagd wordt of zijn ouders altijd van hem houden?

 

In het onderwijs heb ik geleerd dat het goed is om een lange termijn doelen te hebben voor de kinderen. Je wilt de kinderen in dat jaar ergens naartoe brengen, je wilt dat ze aan het einde van het jaar ‘iets’ kunnen of beheersen.

 

Als ik dat al deed voor kinderen die ik een jaar onder mijn hoede had (en niet eens fulltime), dan wil ik dat natuurlijk al helemaal bij mijn eigen vlees en bloed!

 

Dus, om even antwoord te geven op de vragen hierboven: ik hoop dat mijn kinderen later evenwichtige volwassenen zijn, die in staat zijn liefde te geven en te ontvangen, die goede keuzes maken in het leven en gelukkig zijn. Ik hoop dat ik een relatie met hen heb waarbij ze voelen dat ik er altijd voor hen ben en dat ze tot in het diepst van hun ziel weten dat ze de moeite waard zijn.

 

Kijkend naar hoe ik ben wil ik ze ook meegeven dat dat je ook mooi bent zonder make-up, dat je geen bevestiging van anderen nodig hebt om waardevol te zijn, dat je zeker in je schoenen mag staan als je goed na hebt gedacht over de keuzes die je maakt. En natuurlijk dat het leven te kort is om je energie te steken in nutteloze relaties en je leven te laten leiden door anderen.

 

Nu de volgende vragen:

  • Helpt de manier waarop ik vandaag met mijn kinderen omga hen om op te groeien tot gelukkige, zelfstandige en gebalanceerde mensen?
  • Zullen de dingen die ik net tegen mijn kind heb gezegd in een kleine mate bijdragen aan hun positieve gevoel van eigenwaarde, aan hoe ik hoop dat ze later over zichzelf denken?
  • Of juist niet? En zo nee, wat moet ik dan doen?

 

Pff, nou. Misschien kun je je voorstellen dat deze vragen mij wel even aan het denken hebben gezet! Ik voel dat als ik mijn baby zichzelf in slaap laat huilen, ik de boodschap geef dat ik er niet altijd voor hen ben. Baby’s zijn er niet op gemaakt om zichzelf te troosten, daar ben ik voor (met mijn boobies).

 

Ook voel ik dat als ik tegen Sophie zeg dat ze niet mag huilen/zeuren en haar op de gang zet dat ik haar de boodschap meegeef dat ze niet met haar problemen bij mij mag komen. Dat ze het zelf maar moet oplossen en weer bij mij mag komen als ze zich goed gedraagd (lees: niet lastig is).

 

Ik heb Sophie nog nooit een time-out gegeven.

 

Ik wil haar die boodschap niet geven. Hij draagt niet bij aan mijn overall goal. Nu loop ik wel soms even met mijn handen in mijn haren als het gaat om de opvoeding. Want, ik wil optie A niet. Maar hoe werkt optie B dan?!

 

Ik vind zat opvoedboeken (en blogs en tv-programma’s) die allemaal ‘effectieve’ manieren verkopen over hoe je het beste je kind kunt laten doen wat jij zegt. Hoe je ze het beste kunt straffen en belonen en dus kunt omtoveren tot gehoorzame kinderen.

 

Het nadeel van deze ‘effectieve’ manieren is dat ze heel erg gericht zijn op het gedrag van kinderen. Als je wel eens een aflevering van ‘Super Nanny’ met Jo Frost hebt gezien weet je hoe het werkt. Ze kijkt naar hoe die kinderen zich gedragen en voert een aantal disciplinaire regels in (naughty chair). Ze leert de ouders de kinderen onder controle te krijgen, hen weer de baas te laten zijn.

 

Deze manier is inderdaad effectief. Je ziet dat de kinderen veranderen en het gezin is nog nooit zo gelukkig geweest. Maar, wat is ‘effectief’ eigenlijk? Zijn die kinderen nu beter af? Beter in staat om met hun emoties om te gaan of om betere keuzes te maken? Zullen die kinderen beter nadenken over hoe ze met anderen om moeten gaan als ze op een stoel in de gang zitten?

 

Of zullen die kinderen leren dat ze beter moeten gehoorzamen, want anders..?

 

De focus van deze manier van opvoeden is het gedrag van de kinderen, niet hoe ze zich voelen of wat de intrinsieke motivatie is voor bepaald gedrag. Deze manier van opvoeden, gericht op het gedrag van het kind, komt voort uit het behaviorisme. Dit is een stroming in de psychologie die zich voornamelijk richt op het waarneembaar gedrag van de mens.

 

Wat gebeurt er binnenin het kind dat leert dat het altijd naar ouderen moet luisteren, ongeacht wat zijn eigen gevoelens en angsten zijn? Wat leert dat kind? Of beter gezegd, wat leert dat kind niet?

 

In de ‘Journal of  Abnormal Child Psychology’ schreven psychologen over een fenomeen dat ze ‘compulsive compliance’ (dwangmatige naleving) noemen. Dit houdt in dat de angst van kinderen voor hun ouders (voor straf) ervoor zorgen dat ze alles (meteen en zonder nadenken) doen wat er van hen gevraagd wordt.

 

Dit klinkt behoorlijk heftig, maar is het stiekem niet hoe we ingeprent zijn om onze kinderen op te voeden? Moeten kinderen niet altijd luisteren?

 

En wat gebeurt er als je kind niet luistert? Knuffel je daarna nog met je kind? Of ben je druk met het uitvoeren van een straf? Alfie Kohn schrijft in zijn boek ‘Unconditional parenting’ (bestel hem hier!) dat de manier waarop we reageren een groot verschil maakt voor je kind.

 

Hij schrijft dat kinderen op een bepaalde manier reageren omdat ze intern iets ervaren en dat uiten op een manier die ze kennen (lees ook mijn artikelen over het brein van je kind hier, als je meer wil weten over de ontwikkeling van je kind). Als wij daarop reageren met boosheid, straf of hen wegsturen laten we hen zien dat onze liefde voor hen voorwaarden heeft.

 

Maar kinderen hebben het nodig dat je van ze houdt om wie ze zijn, de goede en ‘slechte’ kanten. Ze hebben het nodig dat jij de rustige haven bent in hun storm aan emoties, dat jij hen begeleid in het verklaren en vertalen wat ze van binnen voelen. Onvoorwaardelijke liefde. Onvoorwaardelijk ouderschap.

 

Nu Sophie een heerlijke (temperamentvolle) peuter is en Emma een (ik wil overal bij zijn) baby, loop ik natuurlijk (stiekem best vaak) in verschillende situaties tegen keuzes in de opvoeding aan. Want zoals ik al eerder zei; optie A wil ik niet. Maar hoe the Heck doe ik optie B?!

 

Een perfecte moeder ben ik niet. Al vallend en opstaand leer ik hoe ik Sophie en Emma op de (voor mij) beste manier kan grootbrengen. Alles wat ik kan doen is mijn dromen en doelen voor mijn kinderen voor ogen houden en hopen dat ze de goede (onvoorwaardelijke) boodschap meekrijgen. Hopelijk is dat voldoende. Hopelijk zullen ze later terugkijken naar hun jeugd en beseffen dat ze er mogen zijn. Dat ze onvoorwaardelijk geliefd zijn.

 

 

Wat zijn jouw dromen voor je kind? En lukt het jou om door je dagelijkse acties hier een steentje aan bij te dragen? Ik ben benieuwd!!

 

Xxx Liset

 

Deze post bevat een affiliate link. Het bedrag voor het boek is hetzelfde, alleen krijg ik (als je hem besteld) een kleine vergoeding.



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *